Cho trẻ ăn dặm đúng cách theo hướng dẫn của bác sĩ dinh dưỡng | Trẻ biếng ăn phải làm sao
Home | Dinh Dưỡng Đúng Cách | Cho trẻ ăn dặm đúng cách theo hướng dẫn của bác sĩ dinh dưỡng

Cho trẻ ăn dặm đúng cách theo hướng dẫn của bác sĩ dinh dưỡng

Ăn dặm là khi trẻ sơ sinh bắt đầu được cho ăn thêm các thực phẩm ngoài sữa mẹ như cháo, bột, súp, rau, củ nghiền mịn. Theo các chỉ dẫn mới nhất, thời gian bắt đầu ăn dặm tốt nhất là khi trẻ 5 tháng tuổi, sớm hơn so với tài liệu cũ 1 tháng. Tuy nhiên, bổ sung như thế nào để trẻ được phát triển tốt lại rất cần các bà mẹ lưu tâm.

Khi nào cần cho trẻ ăn dặm?

Ăn bổ sung (ăn dặm) là cho trẻ ăn những thức ăn khác ngoài sữa mẹ. Thời gian bắt đầu cần cho trẻ ăn dặm là khi trẻ 5 – 6 tháng tuổi. Theo khuyến nghị nên cho trẻ ăn dặm bắt đầu bằng bột ăn dặm ngọt, sau đó mới chuyển sang bột mặn, sau đó thay thể bằng bột gạo xay hoặc cháo xay nấu với thịt, cá, trứng, rau, củ….

Giai đoạn này trẻ cần ăn bổ sung vì 5 – 6 tháng tuổi năng lượng từ sữa mẹ chỉ đủ cung cấp khoảng 450kcal/ngày, trong khi đó giai đoạn này trẻ cần khoảng gần 700kcal/ngày. Do vậy, thức ăn bổ sung là cần thiết để bù đắp khoảng cách thiếu hụt năng lượng này và lượng thức ăn trong các bữa ăn dặm cũng cần tăng lên khi trẻ lớn lên (tăng về số lượng và đậm độ đặc dần lên), nếu không đảm bảo đủ bữa ăn dặm trẻ sẽ còi cọc, phát triển chậm.

Một lý do nữa cần ăn dặm là do từ 6 tháng tuổi, lượng sắt dự trữ không còn, do vậy trẻ sẽ thiếu sắt nếu chỉ lấy từ nguồn sữa mẹ.. trong khi đó, thiếu hụt sắt lớn nhất lại là chủ yếu diễn ra vào giai đoạn trẻ 6 -12 tháng và nguy cơ thiếu máu lớn nhất cũng ở nhóm tuổi này. Vì thế, cần cho trẻ ăn dặm đúng giai đoạn bởi nếu cơ thể không có đủ lượng sắt, lâu dài trẻ sẽ bị thiếu máu.

Lưu ý: với trẻ sinh non, thì 6 tháng có thể là quá sớm để tập cho con ăn dặm. Hãy nhớ là tuổi thực tính theo thời gian của con, tức là tuổi tính từ ngày con chào đời, không giống với độ tuổi phát triển – độ tuổi quyết định trẻ đã sẵn sàng ăn dặm hay chưa. Vì thế, chẳng hạn, nếu con sinh non 2 tháng, thì khi con được 06 tháng theo lịch, thì con mới chỉ được 4 tháng tính theo tuổi phát triển.

young mother spoon-feeding her baby girl
young mother spoon-feeding her baby girl

Nguyên tắc cho trẻ ăn dặm

Giai đoạn 6-12 tháng, cân nặng của trẻ thường tăng lên gấp 3 so với lúc sinh. Theo bảng nhu cầu khuyến nghị của Việt Nam, trẻ từ 6-12 tháng tuổi có nhu cầu năng lượng 820 kcal/ngày để đáp ứng cho các nhu cầu chuyển hoá cơ bản, hoạt động và phát triển. Bên cạnh đó, các nhu cầu về protein (chất đạm), lipid (chất béo), glucid (tinh bột), các vitamin và chất khoáng đều tăng, vì thế, nguyên tắc ăn dặm được các bác sĩ khuyến cáo là ăn từ lỏng tới đặc, từ ít tới nhiều để tập cho trẻ làm quen với các thức ăn mới và hệ tiêu hóa của trẻ dần dần thích nghi với chế độ tiêu hóa thức ăn.

Tài liệu của “Dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm” do Bộ môn Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, Trường Đại học Y Hà Nội xuất bản, tháng đầu tiên bắt đầu ăn dặm, mẹ nên cho trẻ ăn một bữa bột loãng sau đó đặc dần. Từ tháng thứ 7-8, mỗi ngày trẻ cần được ăn 2 bữa bột đặc, từ tháng thứ 9-12 là 3 bữa và chuyển thành 4 bữa sau khi bé tròn 1 tuổi.

Bữa ăn dặm của bé cần được đảm bảo đủ 4 nhóm thức ăn (bột đường, đạm, béo, chất xơ – vitamin và khoáng chất) để đáp ứng đủ chất dinh dưỡng và đậm độ nhiệt. Thức ăn của bé cần được chế biến sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh, tránh các rối loạn tiêu hoá.

Ở giai đoạn  ăn dặm, mẹ không nên cho thêm mắm muối, gia vị và chất tạo ngọt vào các bữa ăn dặm của trẻ.  Chỉ nên thêm chút mắm khi trẻ sau  1 tuổi nhưng nên cho bé ăn càng nhạt càng tốt.

Cha mẹ nên giới thiệu  dần dần các món ăn dặm. Chỉ bắt đầu với 1 món, 1 loại thức ăn duy nhất. Trong tuần đầu tiên (hoặc 10 ngày), chỉ cho con ăn dặm vào bữa sáng. Kiên trì cho con ăn một loại thức ăn đó trong 1 tuần, sau đó bạn có thể tăng thêm 1 bữa trưa và cho con ăn một món mới vào buổi sáng. Sau khi món mới này vượt qua giai đoạn thử thách – con không bị kích ứng và con chấp nhận – mẹ có thể kết hợp các món đã qua thử nghiệm với nhau. Việc thử đồ ăn mới vào bữa sáng  để nếu có vấn đề gì con phản ứng với thức ăn, điều này cũng ít ảnh hưởng tới giấc ngủ ban đêm của con.

Ngoài ra, khi bắt đầu ăn dặm, mẹ cần lưu ý cho trẻ được uống đủ nước đun sôi để nguội, nước hoa quả tươi và ăn thêm hoa quả để cung cấp đủ vitamin và chất xơ, đảm bảo quá trình tiêu hóa trong cơ thể bé được thuận lợi.

Với trẻ ăn kém, chậm lên cân hay sau đợt ốm, cần chú trọng bồi dưỡng bằng các loại thức ăn giàu dinh dưỡng, giàu đạm động vật (trứng, thịt, cá…); bổ sung thêm các chế phẩm chứa các vi chất thiết yếu như Kẽm, Selen (nguồn gốc thực vật) và vitamin nhóm B để giúp trẻ tăng cảm giác thèm ăn, ăn ngon miệng và hấp thu tốt hơn…

Ngoài ra, khi bắt đầu ăn dặm cần lưu ý cho trẻ được uống đủ nước đun sôi để nguội, nước hoa quả tươi và ăn thêm hoa quả để cung cấp đủ vitamin và chất xơ để đảm bảo quá trình tiêu hóa trong cơ thể được thuận lợi.

 

21